روشهاي زماندهي، موقعيتدهي و نقطهديد
روشهايي براي كنترل كنتراست هست كه به عكاسي در زمان مناسب، يا تغيير نقطه ديد شما بستگي دارد. استفاده از اين روشها وابسته به سوژه مورد عكاسي است. طبيعي است كه اگر از سوژههاي متحرك و سريع عكاسي ميكنيد (عكاسي حيات وحش، ورزشي، عكاسي ميداني و خياباني، حوادث و نظاير آن) بسياري از اين روشها عملي نيستند. اما اگر عكاسي شما منظره، توريستي، معماري و نظاير آن است، ممكن است بتوانيد با اين روشها كنتراست را بخوبي كنترل كنيد.
مشكلات نور وسط روز
تا جايي كه ممكن است از عكاسي در نور آفتاب وسط روز كه نوري تخت از بالاي سر با سايههاي تند دارد، پرهيز كنيد. اين نور به هيچ وجه جالب نيست، نه براي عكاسي از مردم و نه براي منظره. معمولا در چنين شرايطي، نور از محدوده ديناميكي سنسور دوربين شما فراتر خواهد رفت.
كنتراست و ابر
نور روزهاي ابري (بخصوص با ابرهايي سفيد و با تيرگي متوسط) براي بسياري از انواع عكاسي عالي است. لايههاي ابر، نور شديد آفتاب را كم ميكند و آن را به گونه اي پخش ميكند كه با كاهش محدوده ديناميكي، امكان گرفتن عكسي خوب از سايه و روشنهاي موجود را براي شما فراهم ميكند. روزهاي ابري شديد كمي عكاسي مشكل است. لايه تيره ابر باعث مي شود كه نور بسيار كم و تخت داراي تلالو اندكي باشد. در چنين شرايطي، ميتوانيد بر روي عكاسي معماري، ماكرو، گلها و سوژههاي مشابه تمركز كنيد. جالب است كه عكس سوژههاي داراي رنگهاي متنوع و زياد در چنين شرايط نوري خيلي خوب ميشود.
در ابتدا و انتهاي روز كه نور قابل كنترلتر است عكاسي كنيد
اندكي قبل از طلوع آفتاب، در هنگام طلوع، و اندكي بعد از طلوع عكاسي كنيد. كنتراست كلي در اين زمانها بسيار كمتر از مواقع ديگر است، چون نور خورشيد مجبور است بخاطر زاويه كمتر نسبت به موقعيت شما، مسافت بيشتري را در اتمسفر نفوذ كند. به علاوه، سايههاي بلند ناشي از ارتفاع كم خورشيد، منظره را جذابتر ميكند و نیز رد نور جزئیات بافت های مختلف را به خوبی نمایش میدهد. در چنین اوضاعی باید آماده تغییر سریع تنظیمات نورسنجی باشید و بدانید که از چه میخواهید عکس بگیرید، زیرا میزان نور، رنگ آن و کیفتش به سرعت در حال تغییر است. مشابه با همین وضعیت، در یک ساعت مانده به غروب آفتاب، خود غروب و بخصوص نیم ساعت یا همین حدود پس از غروب زمانی ایدهآل به ویژه برای عکاسی منظره میباشد. در این زمان کنتراست به تدریج کم میشود و شما می توانید به سادگی تمام محدوده سطوح مختلف نور را عکاسی کنید. نور قبل از غروب بسیار گرمتر از نور معمولی روز است و گرمای رنگها میتواند تصویر شما را برجسته کند. حتی بعد از پایین رفتن خورشید هم دست از عکاسی بر ندارید. بعضی اوقات حتی در زمانی که فکر میکنید دیگر زمان عکاسی به پایان رسیده است، با تعجب خواهید دید که خورشید که اکنون از سطح افق پایینتر است نور بهتری را ایجاد کرده است.
نقطه دید بهتری را انتخاب کنید
تغییر نقطه دید یا موقعیت میتواند یک راه عالی برای دستیابی به کنتراست تصویر مناسب باشد. اگر در یک روز آفتابی در حال عکاسی از مردم هستید، به سادگی به یک ناحیه سایه بروید. در سایه نه تنها کنتراست بسیار کمتر میشود، بلکه چشم سوژه ها نیز بخاطر نور خورشید نیمه بسته نمیشود. برای عکسهای معماری یا مناظر شهری، دیگر وجوه ساختمان را برای گرفتن عکسی بهتر بررسی کنید. ممکن است بتوانید موقعیتی را پیدا کنید که بخاطر یک نور متفاوت کنتراست تصویر کاهش یابد.
دسته دیگر از پیشنهادات مربوط به کنترل کنتراست، روشهایی را شرح میدهد که میتوانید تنظیمات دوربین و نورسنجی را به گونهای تغییر دهید تا بهترین نتیجه ممکن بدست آید:
روشهای تنظیم دوربین و نورسنجی
علاوه بر تنظیمات فیزیکی نور و زمان یا موقعیت عکاسی، عکاسان محدوده قابل دسترسی از ابزار را روی دوربین خود در اختیار دارند تا محدوده دینامیکی دوربین را با کنتراست تصویر هماهنگ کنند. بسیاری از این پیشنهادات به مشخصات ویژه دوربین دیجیتال شما وابسته خواهد بود. در اینجا سعی شده است که راهنماییها وسیع و کلی باشند تا برای تمام عکاسان با دوربینهای مختلف مفید باشد. اما ناچارا بعضی راهنماییها مربوط به دوربینهای خاصی است که با آنها آشنایی بیشتری داشتهایم. توضیحات این بخش بیشتر بر اساس دوربینهای کانن عرضه شده، ولی ماهیتا با بسیاری از دوربینهای برند دیگر مانند نیکون، فوجی، پنتاکس و سونی یکسان است و فقط ممکن است بعضی از اصطلاحات در آنها بهنامی دیگر شناخته شود.
از هیستوگرام دوربین استفاده کنید.
اگر دوربین شما دارای امکان نمایش هیستوگرام است، عکسهای آزمایشی با رزولوشن پایین و با سطوح نورسنجی متفاوت بگیرید (با استفاده از امکان جبران نوری یا تنظیم دستی نور) و سپس هیستوگرام های بدست آمده را بررسی کنید. سعی کنید عکسی بگیرید که نمودار هیستوگرام آن در وسط واقع شده و در دو انتهای تاریک و روشن (چپ و راست) آن نمودار خط عمودی را قطع نکرده باشد. این یک نورسنجی ایدهآل برای یک منظره کم نور است. ولی فرض میکنیم شرایط نوری خاصی داریم که با اعمال هر نورسنجی، قادر به رسیدن به چنین وضعیتی نیستیم.
کارت خاکستری را فراموش نکنید.
استفاده از کارت خاکستری 18 درصد در عکاسی فیلمی برای دستیابی به نورسنجی خوب، قدمتی طولانی دارد. با پر کردن کل سطح سنسور دوربین با یک مقدار معین خاکستری و نورسنجی بر اساس آن، میتوان فرض کرد که طیفهای روشنتر و تاریکتر نیز به درستی در عکس ثبت میشود. عکاسان دیجیتال نیز میتوانند با کمی تغییر از این روش استفاده کنند. شرایط نوری پیچیده یا دشوار، کارت خاکستری (یا حتی یک پارچه که دارای همان تیرگی است) را در همان نوری که میخواهید عکاسی کنید قرار دهید. دوربین را به آن نزدیک کنید یا لنز را زوم کنید تا تمام کادر با طیف خاکستری مشخص شده پر شود. دوربین را طوری تنظیم کنید تا حداکثر اطلاعات قابل دستیابی را روی صفحه نمایش نشان دهد. وقتی مقدار دیافراگم و سرعت شاتر مورد نظر روی صفحه دیده شد، آن را به خاطر بسپارید یا جایی یادداشت کنید. اکنون روی منظره مورد نظرتان فوکوس کنید. اگر نورسنج دوربین، تنظیمات متفاوتی را نشان میدهد، با استفاده از جبران نوری دوربین یا قرار دادن دوربین در مد دستی و تغییر تنظیمات نورسنجی دوربین را مطابق آنچه که با کارت خاکستری اندازهگیری شده است تنظیم نمایید. با این کار میتوانید مطمئن شوید که بهترین سطح نورسنجی را بر اساس نور موجود، خواهید داشت. البته میتوانید در صورتی که میخواهید منظره را روشنتر یا تیره تر ثبت نمایید، این تنظیمات را به دلخواه خود تغییر دهید.
از یک کارت کالیبره کردن هیستوگرام استفاده کنید.
در صورتی که دوربین شما دارای امکان نمایش هیستوگرام است، می توانید از یک فکر هوشمندانه برای بهینه کردن کنتراست در نورسنجی خود استفاده کنید. در این روش به جای یک کارت خاکستری خالص، میتوانید از یک کارت سفید/خاکستری/سیاه برای ارزیابی نور و تنظیم نورسنجی دوربین بر اساس نور موجود استفاده کنید. روش این کار اینطور است که ابتدا یک عکس نمای نزدیک از یک کارت سه بخشی که دارای یک بخش کاملا سیاه، یک بخش خاکستری 18 درصد و یک بخش کاملا سفید است میگیرید. شما میتوانید این کار را خودتان هم درست کنید یا آماده بخرید. (این کارتها به نام "Digital Calibration Target" به فروش می رسند، ولی بی دلیل قیمت بالایی دارند و ترجیح دارد که خودتان نسبت به ساخت آن اقدام کنید).
هیستوگرام حاصل از کارت کالیبراسیون هیستوگرام
با بررسی هیستوگرام این عکس آزمایشی بخشهای سفید و سیاه به صورت میله هایی در نمودار هیستوگرام نشان داده میشود (چون اساسا مقادیر یکسانی از شدت روشنایی دارند)، در حالی که بخش خاکستری به صورت یک برآمدگی درمیانه نمودار دیده میشود. با توجه به محل این نشانه ها، می توانید قضاوت کنید که هیستوگرام دوربین شما به خوبی تنظیم شده است یا نه؟ مثلا اگر میله مربوط به بخش سفید در قسمت انتهای راست نمودار واقع شده باشد، و توسط دیواره نمودار قطع شده باشدیا به آن رسیده باشد، به شما نشان میدهد که احتمالا در عکس واقعی مناطق روشن تصویر دچار نوردهی بیش از حد (اوراکسپوز) خواهد شد. مشابه همین حالت، اگر میلهای که بخش سیاه را نشان می دهد دقیقا در سمت چپ محور نمودار واقع شده باشد، به شما گوشزد می کند که شما در معرض خطر از دست دادن جزئیات در مناطق کم نور تصویر قرار دارید.
با مرور نمودار هيستوگرام، ميتوانيد ميزان نوردهي را کم يا زياد کنيد تا مقادير نمودار را در وسط قرار دهيد و مطمئن شويد که هم محدوده روشن و هم تيره قابل مشاهده است و اندکي هم فضا در طرفين نمودار باقي مانده است. اگر دو حد روشنايي و تاريکي در دو طرف انتهاي نمودار قرار گرفته باشند نشانه خوبي است که نوردهي انتخاب شده کنتراست زيادي دارد و ميتوانيد از بعضي روشهاي شرح داده شده دراين مقاله نظير نوردهي متفاوت، تغيير موقعيت، تغيير تنظيمات کنتراست دوربين و مانند آن استفاده نماييد تا کنتراست را تا حدودي کاهش دهيد.
آيا دوربين شما قابليت تنظيم پارامترهاي تصوير را دارد؟
منوي پارامترهاي Canon 10D
تنظيمات پارامتر – در اين حالت تنظيم براي کنتراست بالا
اگر دوربين شما امکان تنظيم مستقيم پارامترهاي کنتراست تصوير را دارد (همانند کانن 10دي)، بدانيد که يک ابزار ارزشمند براي تنظيم محدوده ديناميکي دوربين با صحنه مورد عکاسي در اختيار شما است. اين تنظيم متعلق به کاربر شما را قادر ميکند که تنظيمات پيش فرض سنسور دوربين را تغيير دهيد وتصاويري را با سطح کنتراست بالاتر يا پايينتر ثبت کنيد.
توجه: اگر در مد RAW عکاسي ميکنيد، اين تنظيم کنتراست هنگام تبديل فايل RAW تاثير گذار خواهد بود، نه در زمان عکاسي. براي ساير مدهاي عکاسي تنظيمي در حد 2+ تا 2- براي کنتراست قابل انتخاب ميباشد. اين تنظيم ميتواند در شرايط نوري پيچيده کمک بسياري به شما کند. به ياد داشته باشيد که يک عکس آزمايشي بگيريد و براي اينکه ببينيد نمودارهاي شدت نور به چه اندازه باز يا فشرده شدهاند، نمودار هيستوگرام را بررسي کنيد.
بهترين عکس از دو محدوده متفاوت
اگر صحنهاي که عکاسي ميکنيد ثابت است و نور به سرعت تغيير نميکند (در غروب و طلوع و هواي نيمه ابري و طوفاني تغييرات نور شديد است) يک پيشنهاد ديگر هم وجود دارد که به وجود يک سهپايه بستگي دارد. اگر سه پايه شما همراهتان است، بر اساس تجربه عکاسان حرفهاي، بهترين و ساهترين پيشنهاد براي بهبود کلي تمام عکسها اين است که تا جايي که ميتوايند عکس هايتان را با سه پايه بگيريد (بخصوص وقتي نور درخشان نيست). با استفاده از يک سه پايه، با گرفتن دو عکس از هر منظره به جاي يک عکس ميتوانيد به محدوده ديناميک بسيار وسيعي دست يابيد. در عکس اول ميتوانيد تنظيم را بر اساس نواحي روشن تصوير انجام دهيد و نگران نواحي سايه و تيره نباشيد. در تصوير دوم تنظيم را بر اساس نواحي سايه و تيره انجام دهيد و اجازه دهيد نواحي روشن اوراکسپوز شود. سپس با استفاده از فتوشاپ يا برنامه پردازش تصوير ديگري ميتوانيد اين دو عکس را با هم ادغام کنيد تا بهترين عکس دربرگيرنده هر دو محدوده نوري در يک شرايط نوري پيچيده را ايجاد کنيد.
اميدواريم که اين مقاله دو قسمتي در کنترل کنتراست در عکاسي ديجيتال به کارتان بيايد. اين مقاله ترجمهاي از مقاله آقاي Edwardo بود که در سايت ايشان منتشر شده است و حاصل سالها تجربه عکاسي و آموزش ايشان است.
لطفا سوالات و نظرات و یا مطالب تکمیلی خود در این زمینه را در این بخش تالار گفتگو بیان نمایید.
