تالیف: کاوه قبادی

در این مقاله مروری داریم بر سیستم برش چهار سوم در دوربین های D-Slr الیمپوس و پاناسونیک و لایکا

سیستم Four Thirds و یا 4/3 یک سیستم نشیمنگاهی لنز است که از سال 1999 توسط الیمپوس و کداک طراحی شد و در حال حاضر به یک استاندارد برای دوربین های D-Slr الیمپوس ، پاناسونیک و لایکا بدل شده است. قبل از این سیستم هرگز یک سیستم نشیمنگاه استاندارد در بین چند کمپانی وجود نداشت ( به جز فوجی که از ماونت ها نیکون استفاده می‌کرد) و برای اولین بار بود که در دنیای دوربین های D-Slr چند کمپانی به یک وحدت رویه رسیدند. سیستم 3/4 یک سیستم آزاد نیست و هر کمپانی و شرکت برای استفاده از آن بایستی اجازه نامه از کمپانی مادر ( الیمپوس دارای حقوق مالکیت سیستم 3/4 است ) داشته باشد.در حال حاضر علاوه بر الیمپوس و کداک ، شرکت های فوجی فیلم ، لایکا ، ماتسوشیتا ( پاناسونیک ) و سیگما در سیستم 3/4 مشارکت دارند.

در سیستم Four Thirds کراپ فاکتور سنسور ها 2 می باشد ، ابعاد سنسور در این سیستم برابر با 18 mm × 13.5 mm ( 22.5 در قطر) است و تصویر تشکیل شده برابر است با 17.3 mm × 13.0 mm (21.6 در قطر). یک موضوع جذاب در مورد این سیستم ، نسبت برش 4 به 3 در آن است که برای پرتره و ترکیب‌بندی بسیار جذاب است (برش دیگر دوربین های D-Slr 3 به 2 است )

بدلیل کوچک تر بودن این سنسور ها نسبت به سایر دوربین های D-Slr این سنسور ها نویز بیشتری دارد ، همچنین عمق میدان در این سنسور ها ( بدلیل کوچک تر بودن ) بیشتر از سنسور های فول فریم و برش APS است.

اولین سنسور این خانواده را کمپانی کداک در سال 2002 از نوع CCD و با رزلوشن 5.1 مگاپیکسل و با کد فنی KAF-5101CE تولید کرد ، این سنسور بر روی دوربین Olympus E-1 قرار گرفت و منجر به تولید اولین دوربین دیجیتال با سیستم 3/4 شد .

به تازگی هم در دوربین های این خانواده از سنسور های Live MOS sensor استفاده شده ،این سنسور ها جزو اولین دوربین های D-Slr است که امکان مشاهده‌ی زنده سوژه بر روی LCD را دارند ، این سنسورها نیز برتری‌هایی بر سایر رقبا دارند که در آینده در مورد آنها صحبت خواهیم کرد

( چارت سنسور های جدید لایو ویو )

( مونت دوربین های 4/3 )

در حال حاضر علاوه بر کمپانی الیمپوس ، کمپانی های سیگما و لایکا برای این سیستم لنز و بدنه تولید می‌کنند.

( تعدادی از لنز های سیستم 4/3 )

الیمپوس به تنهایی 18 لنز برای سیستم 3/4 تولید می‌کند ، که با داشتن کراپ فاکتور 2 محدوده جذابی را شامل می‌شوند .
یکی از ایرادات سیستم 3/4 در مورد لنز های واید است ، واید ترین لنز این سیستم ( تاکنون ) لنزگران قیمت ZUIKO 7-14 mm F4 است که معادل 14-28 در دوربین های فول فریم است ، زاویه ی دید این لنز 114 درجه است که برای یک لنز واید بسیار خوب است ، اما این سیستم در مورد لنز های تله کاملا راضی کننده و هیجان انگیز است ، داشتن یک لنز 300 م م در این سیستم معادل 600 در دوربین های فول فریم است و این برای کسانی که به کادر های بسته و لنز های تله علاقه دارند بسیار جذاب خواهد بود

( دو لنز واید این سیستم ) .

در سیستم 3/4 دو لنز واید می بینیم ، که هر دو توسط الیمپوس ارائه شده اند ، یکی ZUIKO 7-14 mm F4 معروف است و دیگری ZUIKO 11-22mm F 2.8/3.5 است .

در مورد لنز های تله فتو ، تله ترین لنز ازآن سیگما است ، لنز SIGMA 300-800mm F 5.6 است که معادل 600-1600 در دوربین های فول فریم می باشد و برای علاقمندان به تله بسیار جذاب است ، تله ترین لنز الیمپوس هم ZUIKO 70-300mm F 4/5.6 است که معادل 140-600 در دوربین های فول فریم می باشد.

( یکی لنز تله ی سیگما و دیگری تعدادی از لنز های سیکما با سیستم 4/3)

در این سیستم یک لنزFish Eye وجود دارد ، این لنز هم ساخته الیمپوس است ، این لنز ZUIKO 8mm F 3.5 است .

( لنز فیش آی سیستم 4/3)

یک لنز جذاب که به تازگی توسط الیمپوس عرضه شده و دارای دامنه بسیار خوبی است ، لنز ZUIKO 12-60mm F 2.8/4 است که معادل لنز های 24-120 می باشد و دارای محدوده وسیع و خوبی است ، همچنین لنز ZUIKO 18-180mm F 3.5/6.3 که به عنوان یک لنز همه کاره می‌تواند موثر باشد ( معادل 36-360 در دوربین های فول فریم )

در سیستم 3/4 امکان انتخاب 4 لنز ماکرو وجود دارد ، که 2 تا متعلق به الیمپوس و 2 تای دیگر متعلق به سیگما است ، دو لنز ZUIKO 35mm F 3.5 و ZUIKO 50 F 2 هستند و دو لنز سیگما ی SIGMA 105mm F2.8 و SIGMA 150mm F 2.8 هستند.

( لنز 150 ماکرو سیگما )

همچنین یک تله کانورتور 1.4 x ساخت الیمپوس نیز موجود است . یک تبدیل برای لنز های OM به این سیستم نیز وجود دارد .
در این بین پاناسونیک دو لنز برای سیستم 3/4 تولید می‌کند ، یکی Panasonic 25mm F 1.4 و دیگری Panasonic 14-50mm F 2.8/3.5 است .

در حال حاضر اکثر دوربین های الیمپوس با دو لنز کیت عرضه می‌شوند که یکی ZUIKO 14-42mm F 3.5/5.6 و دیگری ZUIKO 40-150mm F 4/5.6 است .

در آینده دوربین‌های این سیستم را مرور خواهیم کرد ، دوربین هایی که به لرزه‌گیر‌های داخلی IS مجهز شده‌اند و دارای بدنه‌های آلیاژی هستند و امکان Live View دارند ، همچنین مجهز به سیستم غبارزدا هستند.

( بدنه های این سیستم ) در حال حاضر 7 بدنه از الیمپوس و یک بدنه از پاناسونیک (DMC-L1)و یک بدنه از لایکا (DigiLux 3) در بازار وجود دارد که بزودی بدنه ی حرفه‌ای این سیستم EP1 که ساخت شرکت الیمپوس است وارد بازار می‌شود.

(تعدادی از لوازم و لنز ها و بدنه های این سیستم)

بحث و گفتگو در مورد موضوع این مقاله در تالار گفتگو

ادامه دارد...

منابع :

http://www.four-thirds.org
http://www.biofos.com
http://www.dpreview.com
http://www.sigmaphoto.com
http://www.4-3system.com/
http://www.leica-camera.com
http://en.wikipedia.org
http://www.kodak.com
http://www.dta.it/support/data_sheets/kodak/kaf-5101ce.pdf